Evolutiebanner


Selam

kind van Lucy, ook wel Dikika meisje genoemd


In de Dikika regio in Ethiopië hebben wetenschappers de 3,3 miljoen jaar oude fossiele resten gevonden van een mensachtig kind.

In september 2006 zijn de fossiele overblijfselen gevonden van een kind dat 3,3 miljoen jaar geleden leefde in Ethiopie. Jammer dat het kind ongeveer 100.000 jaar eerder leefde dan Lucy, anders zou het wellicht de dochter van Lucy kunnen zijn (grapje). Paleoantropologen zijn zeer enthousiast over de vondst. Het kind heeft inmiddels de naam Selam gekregen.


Schedel van Salem

Schedel van Selam met deel van bovenlichaam
Bron: Nationaal Museum Ethiopië, Addis Abeba
De resten zijn van een vrouwelijke Australopithecus afarensis, dezelfde soort als ‘Lucy’ die in 1974 gevonden werd. De wetenschappers zijn erg blij met de vondst en noemden het kind Selam. Zij denken dat het bijna complete skelet een unieke kans biedt om de groei te bestuderen van deze belangrijke menselijke voorouder. Resten van een onvolwassen Australopithecus afarensis zijn zeer zeldzaam. Het skelet werd, verpakt in een brok zandsteen, al in 2000 gevonden. Het duurde echter 5 jaar om de beenderen te bevrijden. Bijzonder aan de vondst was, dat een deel van haar bovenlichaam, zoals ribben e.d., sterk in elkaar gedrukt, zich bevinden aan de achter-/onderzijde van de schedel (zie foto).
“Het Dikika fossiel geeft ons inzicht in aspecten van Australopithecus afarensis en andere hominiden die niet eerder bekend waren omdat het ons ontbrak aan fossiel bewijs,” zei Zeresenay Alemseged, de leider van de opgraving, verbonden aan het Max Planck Instituut voor evolutionaire antropologie in het Duitse Leipzig.

Zeresenay

Zeresenay Alemseged. Bron: www.gauteng.net

Tere beenderen
De vondst bestaat uit een complete schedel, de volledige torso en andere belangrijke delen van de ledematen. CT-scans laten tanden zien in de kaak die nog niet waren doorgebroken. Hierdoor denken de onderzoekers dat het kind ongeveer drie jaar oud was toen ze stierf. Het is opmerkelijk dat bepaalde tere beenderen, die normaal niet lang genoeg bewaard blijven om te fossiliseren, in dit geval toch bewaard zijn gebleven. Een voorbeeld hiervan is het tongbeen. Het tongbeen geeft ons inzicht in de vorm van de stemholte en kan wellicht iets zeggen over het vermogen om geluid te produceren. Gezien de bijna perfecte staat waarin het skelet zich bevond, denken de onderzoekers dat het lichaam snel is overdekt door sediment, bijvoorbeeld door een overstroming.
“Ik denk dat afarensis een goede overgangsvorm is tussen wat er vóór 4 miljoen jaar leefde en wat er daarna kwam,” vertelde Dr. Alemseged. “De soort beschikt over een mix van aapachtige en menselijke trekken, waardoor afarensis een hoofdrol speelt in het verhaal van wie wij waren en waar we vandaan komen”.

Klimvaardigheid
Deze vroege voorouder had primitieve tanden en kleine hersenen, maar liep wel rechtop op twee benen. Er is een flinke discussie gaande over de vraag of het Dikika meisje, net als een mensaap, kon klimmen. Vaardigheid in het klimmen vereist speciale anatomische eigenschappen zoals lange armen. De soort van Lucy had armen die, als zij ze liet hangen, net boven de knie uitkwamen. De schouderbladen waren gorilla-achtig wat er mogelijk op duidt dat zij behendig was in het slingeren van boomtak tot boomtak. Het is echter de vraag of dit wijst op echte klimvaardigheid of dat het ‘evolutionaire bagage’ is.

 

Reconstructie Salem

Leuke reconstructie van Selam. Bron: guardion.co.uk

Het Dikika meisje had, toen zij stierf, een geschatte hersengrootte van ongeveer 330 kubieke centimeter. Dat is een klein verschil met een chimpansee van dezelfde leeftijd. Als we dat echter vergelijken met een volwassen afarensis, dan is dit ongeveer 63 tot 88% van de volwassen herseninhoud. Dat is lager dan bij een chimpansee, waarbij op een leeftijd van 3 jaar ongeveer 90% van de volwassen herseninhoud al gevormd is. De relatief langzame vorming van de hersenen van het Dikika meisje ligt dichter bij het patroon zoals we dat bij de mens zien. Een langzame, geleidelijke ontwikkeling van de hersenen gedurende een relatief lange kindertijd wordt beschouwd als een kenmerkende menselijke eigenschap; waarschijnlijk noodzakelijk voor het ontwikkelen van onze hogere hersenfuncties.
Professor Fred Spoor van het University College in Londen zei dat de vondst wetenschappers een “gedetailleerde inzage biedt in hoe onze verre verwanten opgroeiden en hoe zij zich gedroegen op een tijdstip van de menselijke evolutie waarin zij veel meer op rechtoplopende chimpansees leken dan op ons”. Dr. Jonathan Wynn van de universiteit van St. Andrews in Groot Brittannië dateerde, samen met collega’s van de universiteit van Zuid-Florida in de Verenigde Staten het sediment waarin de Dikika resten werden gevonden. Hij kwam uit op een leeftijd van 3,3 miljoen jaar.

Er is ook een boek verschenen over 'Het kind van Lucy'. Dit boek heb ik natuurlijk gelezen...

Selam, Kind van Lucy